Ένας δυνατός εσπρέσο δεν είναι μόνο το ιδανικό «ξυπνητήρι» το πρωί – πρόσφατες έρευνες δείχνουν ότι μπορεί να έχει και προστατευτική δράση για τον εγκέφαλο. Μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Journal of Agricultural and Food Chemistry υποδεικνύει ότι ορισμένες ενώσεις στον καφέ μπορούν να μπλοκάρουν παθολογικές διεργασίες που προάγουν την εκδήλωση της νόσου Αλτσχάιμερ.
Προηγούμενες έρευνες είχαν δείξει ότι η κατανάλωση καφέ σχετίζεται με ευεργετικά αποτελέσματα σε νευροεκφυλιστικές παθήσεις, χωρίς όμως να είναι πλήρως κατανοητοί οι μηχανισμοί. Μια μελέτη του Πανεπιστημίου Edith Cowan είχε διαπιστώσει ότι η κατανάλωση μεγαλύτερης ποσότητας καφέ βελτίωνε τις εκτελεστικές λειτουργίες του εγκεφάλου – όπως προγραμματισμό, αυτοέλεγχο και συγκέντρωση – και παράλληλα επιβράδυνε τη συσσώρευση της πρωτεΐνης β-αμυλοειδές, βασικού παράγοντα της νόσου.
Η πρόσφατη μελέτη από το Πανεπιστήμιο της Βερόνα, με επικεφαλής τη Mariapina D’Onofrio, έδειξε μέσα από προκαταρκτικά εργαστηριακά πειράματα in vitro ότι ενώσεις του εσπρέσο μπορούν να αναστείλουν τη συσσώρευση της πρωτεΐνης Ταυ (tau) σε νευρώνες, δημιουργώντας μικρότερα και μη τοξικά ινίδια που δεν προάγουν τη βλάβη των κυττάρων. Η πρωτεΐνη Ταυ είναι κρίσιμη για τη σταθεροποίηση των εγκεφαλικών δομών, αλλά σε παθολογικές συνθήκες σχηματίζει συσσωματώματα που σχετίζονται με τη νόσο Αλτσχάιμερ.
Στο πείραμα, οι ερευνητές παρασκεύασαν εσπρέσο από κόκκους καφέ που προμηθεύτηκαν από καταστήματα και ανάλυσαν τη χημική του σύσταση μέσω φασματοσκοπίας πυρηνικού μαγνητικού συντονισμού. Ξεχώρισαν τις ουσίες καφεΐνη και τριγωνελλίνη, καθώς και τα φλαβονοειδή γενιστεΐνη και θεοβρωμίνη (η οποία υπάρχει και στη σοκολάτα). Όταν τα εκχυλίσματα ή οι καθαρές ενώσεις επωάστηκαν με ημι-λειτουργική μορφή της πρωτεΐνης Ταυ για έως 40 ώρες, παρατηρήθηκε ότι η αύξηση της συγκέντρωσης μείωνε το μέγεθος των ινιδίων και απέτρεπε τη δημιουργία μεγαλύτερων συσσωματώσεων, με το πλήρες εκχύλισμα να δίνει τα πιο έντονα αποτελέσματα.
Επιπλέον, η καφεΐνη και το εκχύλισμα εσπρέσο μπόρεσαν να δεσμεύσουν και ήδη σχηματισμένα ινίδια Ταυ, περιορίζοντας την τοξικότητά τους για τα κύτταρα.
Παρόλο που απαιτούνται περισσότερες έρευνες, τα προκαταρκτικά αυτά ευρήματα ανοίγουν τον δρόμο για την ανάπτυξη ή τον σχεδιασμό νέων βιοδραστικών ενώσεων που θα μπορούσαν να προστατεύσουν τον εγκέφαλο από νευροεκφυλιστικές ασθένειες, όπως η νόσος Αλτσχάιμερ.