Υπάρχουν κάποια μέρη που δεν τα επισκέπτεσαι απλώς. Τα νιώθεις. Τα κουβαλάς μαζί σου και επιστρέφεις σε αυτά κάθε φορά που θέλεις να θυμηθείς ποιοι είμαστε και από πού ερχόμαστε. Ένα τέτοιο μέρος είναι η «Μπακαλοταβέρνα» του Σκυλοδήμου, στον Πειραιά.
Από τη στιγμή που περνάς το κατώφλι, καταλαβαίνεις πως εδώ ο χρόνος έχει πατήσει παύση. Σαν να βρίσκεσαι σε σκηνικό ταινίας του Φίνου, κάπου στη δεκαετία του ’60. Όχι από μόδα. Όχι από concept ! Αλλά γιατί απλά… έτσι έμεινε.
Ένα παλιό μπακάλικο, αυθεντικό, ατόφιο, χωρίς καμία σκηνοθετημένη «παλαίωση». Δεν έγινε προκάτ, δεν ανακαινίστηκε ποτέ, δεν αλλοιώθηκε. Σαν κάποιος να το ξέχασε επίτηδες. Και αυτό, σήμερα, μοιάζει με ευλογία.
Ένα μαγαζί που γλίτωσε από την αντιπαροχή – και κέρδισε την αιωνιότητα
Το μαγαζί, για καλή του τύχη, γλίτωσε από τις μαζικές αντιπαροχές της δεκαετίας του ’70. Δεν κατεδαφίστηκε, δεν «εκσυγχρονίστηκε», δεν έχασε την ψυχή του. Έμεινε ανέπαφο στον χρόνο και σήμερα αποτελεί ένα ζωντανό κομμάτι της λαϊκής ιστορίας του Πειραιά.
Η ιστορία του ξεκινά το 1912, όταν λειτουργούσε ως μπακάλικο με την ονομασία «Τα τρία αδέρφια». Το 1959 το αγοράζει από τους θείους του ο Νικόλας Σκυλοδήμος. Ένας άνθρωπος με μεράκι, αγάπη για το καλό κρασί και βαθιά σχέση με τη γειτονιά.
Αποφασίζει να βάλει μερικά βαρέλια και να φτιάξει το δικό του κρασί. Και το πέτυχε. Το κρασί βγήκε εξαιρετικό. Ο ένας το έλεγε στον άλλον. Ο κόσμος ερχόταν να ψωνίσει… και έπινε κι ένα ποτηράκι. Το κρασί, όμως, πάντα ζητάει τον μεζέ του. Και κάπως έτσι, σιγά σιγά, το μπακάλικο άρχισε να μεταμορφώνεται σε στέκι.
Από τη λαδόκολλα στο τραπέζι – όπως παλιά
Στην αρχή έβγαζαν λίγο τυρί. Με τα χρόνια μπήκαν δύο–τρία τραπέζια. Ελιές, τυρί τυλιγμένο στη λαδόκολλα, ντομάτα κομμένη πρόχειρα, καμιά κονσέρβα. Το τυρί, μέχρι και σήμερα, στο Σκυλοδήμο έρχεται στη λαδόκολλα – και αυτή η λεπτομέρεια σε κάνει να νιώθεις ότι τρως κάτι αληθινό, φρέσκο, τίμιο.
Οι θαμώνες έγιναν πιστοί. Και όσο ο κόσμος πλήθαινε, τόσο ο Νικόλας έδινε «ρέστα» στην κουζίνα, με τη βοήθεια της μητέρας του – ενός πραγματικού «βαρέος πυροβολικού» της μαγειρικής. Οι μεζέδες άρχισαν να πληθαίνουν, πάντα με αγάπη και φροντίδα.
Όσες φορές και να πας θα συναντήσεις υπέροχους ηλικιωμένους, πρόθυμοι να σου πουν την ιστορία τους, να σου γεμίσουν το ποτήρι λίγο παραπάνω, να σε κάνουν να νιώσεις μέλος της παρέας.
Ο Φίλιππος και η σκυτάλη της μνήμης
Σήμερα, το μαγαζί το κρατά ένας εξαιρετικά συμπαθητικός άνθρωπος: ο Φίλιππος. Ο γιος του Νικόλα. Πήρε τη σκυτάλη όταν ο πατέρας του, μετά από σοβαρό πρόβλημα υγείας, δεν μπορούσε να συνεχίσει.
«Το νιώθω το μπακάλικο σαν φυσικό πρόσωπο. Δεν θα άντεχα να το δω να περνά σε άλλα χέρια. Εδώ μέσα μεγάλωσα. Είναι όλες μου οι μνήμες», μου λέει.
Από μικρός, δίπλα στον πατέρα του, έμαθε να γνωρίζει τους προμηθευτές, να διαλέγει προϊόντα, να ξεχωρίζει την ποιότητα. Και σήμερα δίνει όλο το βάρος στην πρώτη ύλη. «Το νιώθω περισσότερο μπακάλικο παρά ταβέρνα», μου εξηγεί.
Πατάτες από την Τρίπολη, ντομάτες από τη Νάξο, τυριά από την Αμφιλοχία. Όλη η Ελλάδα περνά από το μαγαζί του. «Πώς να φας καλή πατάτα τηγανιτή, αν δεν είναι καλή η πατάτα; Όσο καλά κι αν τηγανίσεις κάτι μέτριο, δεν γίνεται εξαιρετικό», λέει – και έχει απόλυτο δίκιο.
Γεύσεις παιδικής ηλικίας
Στο Σκυλοδήμο βρίσκω τις χαμένες γεύσεις της παιδικής μου ηλικίας. Κεφτέδες όπως τους θυμάμαι. Χοιρινή τηγανιά σωστή. Ομελέτες με πατάτες τηγανιτές που μυρίζουν “σπίτι”. Τυριά κομμένα εκείνη τη στιγμή, αυγουλακια με πατάτες κομμένες στο χέρι και κεφτεδάκια μαμαδίστικα .
Τις συνταγές ο Φίλιππος τις έμαθε από τη γιαγιά του – σπουδαία μαγείρισσα. «Ήμουν από τα φαγανά παιδιά που χωνόμουν στην κουζίνα. Εκεί ήταν ο παράδεισός μου», μου λέει. Δεν υπάρχουν γραμμένες συνταγές. Όλα είναι μνήμη. Κίνηση. Βλέμμα. Αίσθηση. Από τον πατέρα του έμαθε το τηγάνισμα – κι αυτό θέλει μεράκι.
Εδώ επιστρέφεις για να νιώσεις Ελλάδα
Στη «Μπακαλοταβέρνα» του Σκυλοδήμου δεν πας απλώς για να φας. Πας για να θυμηθείς. Για να νιώσεις. Για να αγγίξεις μια Ελλάδα αυθεντική, γνήσια, χωρίς φίλτρα και επιτηδεύσεις.
Εδώ θα επιστρέφω κάθε φορά που θα θέλω να νιώσω Ελλάδα. Την ωραία. Την αληθινή αυτή που προβάλαμε στην εκπομπή Happy Hours
Διεύθυνση: Δεληγιώργη 16, Πειραιάς
Τηλέφωνο: 694 505 9328
Κλειστά: Κυριακές
Δείτε το βίντεο εδώ: