Η Μαρί Εγγισεγιάν είναι μια σύγχρονη δικηγόρος, με πολυετή εμπειρία σε κομβικούς τομείς του δικαίου από το εμπράγματο και το οικογενειακό, έως το εμπορικό και το ποινικό. Παράλληλα, έχει χτίσει ένα πρότυπο δικηγορικού γραφείου με διεθνή χαρακτήρα και ανθρώπινη προσέγγιση, το οποίο προσφέρει υψηλού επιπέδου υπηρεσίες τόσο σε Έλληνες πολίτες όσο και σε επενδυτές ή κατοίκους του εξωτερικού. Μέσα από την πολυδιάστατη δραστηριότητά της και με ξεκάθαρο προσανατολισμό στη διαφάνεια και στην αποτελεσματικότητα, η Μαρί Εγγισεγιάν έχει καταφέρει να κερδίσει την εμπιστοσύνη δεκάδων εντολέων και συνεργατών. Στην εφ’ όλης της ύλης συνέντευξή της, μιλά για το έργο της, τη φιλοσοφία της, αλλά και για τις νομικές παγίδες που αντιμετωπίζουν συχνά πολίτες και επιχειρήσεις.
Γεννήθηκε στην Αθήνα και ξεκίνησε με γερά θεμέλια από την ελληνο-αρμενική σχολή Λεβόν και Σοφία Αγκοπιάν, όπου φοίτησε από το νηπιαγωγείο έως το γυμνάσιο. Η διακεκριμένη νομικός ξεχώρισε από πολύ νωρίς για τις επιδόσεις και την προσήλωσή της στους στόχους της. Αρίστευσε στο 1ο Λύκειο Βούλας και αποφοίτησε αργότερα από την Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Κατά την διάρκεια των φοιτητικών της χρόνων έμελλε να αρχίσει η επαγγελματική της πορεία με τρόπο ασυνήθιστο για τα φοιτητικά δεδομένα.Το 2003, ακόμη φοιτήτρια στο τρίτο έτος της Νομικής σχολής Αθηνών, εντάχθηκε στην ομάδα του γνωστού δημοσιογράφου Μάκη Τριανταφυλλόπουλου. Ως συνεργάτιδα των εκπομπών του μέχρι το 2008, και μετά την αποφοίτησή της ως νομική σύμβουλος στις εκπομπές “Ζούγκλα” και “Κίτρινος Τύπος”, απέκτησε πολύτιμη εμπειρία στον χώρο των μέσων ενημέρωσης, ενισχύοντας τις νομικές της δεξιότητες με επικοινωνιακή τόλμη.
Από τη Νομική Σχολή στην κορυφή της Δικηγορίας:
Η πορεία μιας δυναμικής γυναίκας που υπερασπίζεται το δίκαιο με πάθος
Σε ηλικία μόλις 21 ετών, το 2004, ολοκλήρωσε τις σπουδές της και ξεκίνησε τη δικηγορική της άσκηση στο γραφείο του αείμνηστου Γεωργίου Αγιοστρατίτη, όπου εργάστηκε έως το 2008 σε ένα ευρύ φάσμα υποθέσεων. Παράλληλα, από το 2007 έως το 2010, διετέλεσε ειδική συνεργάτιδα του τότε Δημάρχου Βούλας, Γεωργίου Μάντεση, με αρμοδιότητες σε νομικά θέματα, δημόσιες σχέσεις και επικοινωνία.
Η εμπλοκή της στον ιδιωτικό τομέα επεκτάθηκε με τη νομική της υποστήριξη σε εταιρείες όπως η «Concept ΑΕ» και η «Αιολική Ανάπτυξη», αποκτώντας εις βάθος γνώση του πλαισίου που διέπει τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας.Το 2008 ίδρυσε το δικό της δικηγορικό γραφείο, το οποίο λειτουργεί μέχρι και σήμερα, με πολυάριθμες επιτυχίες. Η φιλοσοφία της παραμένει ίδια από παιδί: να στέκεται στο πλευρό των ανθρώπων και να υπερασπίζεται με σθένος το δίκιο τους.
Από το 2014 υπηρετεί ως νομική σύμβουλος της Μητρόπολης των Ορθοδόξων Αρμενίων Ελλάδος, ενώ έχει αναλάβει και τον ρόλο της δικηγόρου στο Εθνικό Κεντρικό Συμβούλιο της Εθνικής Αρμενικής Κοινότητας της Ελλάδας.Από το 2017 συνεργάζεται με τη διεθνούς εμβέλειας εταιρεία EMS (Employee Mobility Solutions) με έδρα το Μαϊάμι, η οποία εξειδικεύεται σε επενδυτικά, μεταναστευτικά και εργασιακά ζητήματα με διεθνή προσανατολισμό.
Το 2018 προήχθη σε Δικηγόρο Παρ’ Αρείω Πάγω, με απόφαση του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών, ενώ έχει εξειδικευτεί στους τομείς του Αστικού και Εμπορικού Δικαίου, καθώς και του Οικονομικού Εγκλήματος.Μιλά άπταιστα αγγλικά και αρμενικά και αποτελεί μια από τις πλέον δραστήριες και καταρτισμένες νομικούς της γενιάς της, με πολυετή προσφορά τόσο στην ελληνική κοινωνία όσο και στην αρμενική ομογένεια.
-Κυρία Εγγισεγιάν, πότε αποφασίσατε ότι θέλετε να γίνετε δικηγόρος; «Από το 1990 ξεκίνησα να πηγαίνω στην Ελληνοαρμενική κατασκήνωση της Χαλκιδικής με όλη την παρέα από την Ελληνοαρμενική Νεολαία. Μία δασκάλα μας λοιπόν εκείνων των ετών στην κατασκήνωση, η κ. Shogik πρόσφατα μου είπε ότι με θυμάται που ήμουν 7-8 ετών και έλεγα ότι εγώ θα γίνω δικηγόρος όταν μεγαλώσω. Όταν μου το είπε ξαφνιάστηκα πολύ ευχάριστα διότι αυτό το περιστατικό δεν το θυμόμουνα. Συνειδητοποίησα όμως ότι τελικά έγινα αυτό που ήθελα και έλεγα από τόσο μικρή. Και τελικά στην ζωή τίποτα δεν είναι τυχαίο…”
-Πώς ξεκίνησε η επαγγελματική σας διαδρομή; «Από τα φοιτητικά μου κιόλας χρόνια είχα την τύχη να βρεθώ δίπλα σε πολύ σπουδαίους ανθρώπους. Ως τριτοετής φοιτήτρια στη Νομική Σχολή Αθηνών, συνεργάστηκα με τον δημοσιογράφο Μάκη Τριανταφυλλόπουλο, και μετέπειτα ως νομική του σύμβουλος σε εκπομπές με υψηλό κοινωνικό και νομικό αντίκτυπο. Επίσης εργάστηκα στο γραφείο του αείμνηστου Γεωργίου Αγιοστρατίτη, ενός πραγματικού δασκάλου της Δικηγορίας. Από εκεί και πέρα, το ένα βήμα έφερνε το άλλο.»
-Σήμερα, ποιο είναι το βασικό αντικείμενο του γραφείου σας; «Το γραφείο μου «Μαρί Εγγισεγιάν και Συνεργάτες» καλύπτει ένα ευρύ φάσμα υποθέσεων: από το Αστικό και Οικογενειακό Δίκαιο, μέχρι Ποινικά αδικήματα οικονομικής φύσης, Εμπορικό Δίκαιο, Αγοραπωλησίες Ακινήτων και νομική υποστήριξη σε επενδυτές προερχόμενοι από το εξωτερικό. Μετά από πολλά χρόνια ενασχόλησής μου με τον τομέα των αγοραπωλησιών ακινήτων και εν γένει με το Εμπράγματο Δίκαιο, είναι βασικό ο δικηγόρος που θα αναλάβει να φέρει εις πέρας μία αγοραπωλησία να είναι έμπειρος και να λύνει προβλήματα και όχι να δημιουργεί. Δραστηριοποιούμαστε σε όλη την Ελλάδα, με πελατολόγιο που περιλαμβάνει φυσικά πρόσωπα, επιχειρήσεις, οργανισμούς και πολίτες του εξωτερικού. Ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια, παρέχω νομικές συμβουλές και υπηρεσίες σε μια ομάδα επενδυτών από τις ΗΠΑ».
-Τι σας έκανε να αποδεχθείτε τη συνεργασία με αυτή την επενδυτική ομάδα; «Αυτό που με εντυπωσίασε από την αρχή ήταν ο επαγγελματισμός, η διαφάνεια και το ξεκάθαρο όραμα που είχε η ομάδα. Οι Αμερικανοί επενδυτές ήρθαν στην Ελλάδα όχι πρόχειρα ή ευκαιριακά, αλλά με σοβαρό στρατηγικό σχεδιασμό και σεβασμό προς την ελληνική πραγματικότητα — τόσο θεσμικά όσο και κοινωνικά. Αναζητούσαν έναν συνεργάτη που θα μπορούσε να τους προστατεύσει νομικά, αλλά και να τους κατευθύνει με γνώση και αξιοπιστία. Και έτσι δημιουργήθηκε μία σχέση εμπιστοσύνης, που συνεχίζεται και εξελίσσεται. Είναι εξαιρετικά ενδιαφέρον να βλέπεις πώς η ελληνική νομική υποδομή συνδέεται με τα διεθνή επιχειρηματικά standards και πώς, όταν αυτά παντρεύονται σωστά, γεννιούνται έργα με μακροπρόθεσμο αποτύπωμα.»
-Από το 2014 έχετε αναλάβει τον ρόλο της νομικής συμβούλου της Μητρόπολης των Ορθοδόξων Αρμενίων Ελλάδος. Πώς βιώνετε αυτή τη σχέση; «Για μένα αυτή η συνεργασία δεν είναι απλώς επαγγελματική — είναι βαθιά τιμητική και προσωπικά φορτισμένη. Η Αρμενική Μητρόπολη της Ελλάδος δεν είναι μόνο ένας εκκλησιαστικός φορέας· είναι ένας θεσμός που συνδέει γενιές ανθρώπων, διατηρεί την ταυτότητα, την ιστορική μνήμη και την πνευματικότητα της αρμενικής παράδοσης. Από το 2014 στέκομαι στο πλευρό της, παρέχοντας νομική υποστήριξη σε ό,τι αφορά τις σχέσεις της με την ελληνική Πολιτεία, θέματα περιουσίας, διοίκησης, δικαιωμάτων και ευθύνης απέναντι στους πιστούς. Είναι ένας ρόλος που απαιτεί πλήρη ευθυκρισία, εχεμύθεια και σεβασμό.»
Συμμετέχετε και πιο ενεργά στα κοινά της Αρμενικής Κοινότητας στην Ελλάδα; «Βεβαίως, με όποιες δυνάμεις και δυνατότητες έχω, προσπαθώ να στηρίζω το έργο της Αρμενικής Κοινότητας, είτε μέσα από νομική προσφορά είτε με συμμετοχή σε δράσεις και οργανωτικές πρωτοβουλίες. Είμαι δικηγόρος του Εθνικού Κεντρικού Συμβουλίου της Εθνικής Αρμενικής Κοινότητας της Ελλάδος, και για μένα είναι καθήκον, αλλά και προσωπική χαρά, να συμβάλλω στη διατήρηση της πολιτιστικής μας συνέχειας. Οι Έλληνες Αρμένιοι έχουν βαθιές ρίζες, πνευματική καλλιέργεια και μια ισχυρή ανάγκη για ενότητα. Αν μπορώ να βοηθήσω ώστε αυτή η κοινότητα να νιώθει ισχυρή και νομικά κατοχυρωμένη, το κάνω με την καρδιά μου.»
-Ποιο είναι το πιο σύνθετο κομμάτι στο Αστικό Δίκαιο; «Το αστικό δίκαιο είναι η ραχοκοκαλιά του νομικού συστήματος. Από μία μίσθωση ή σύμβαση πώλησης, μέχρι μια περιουσιακή διαφορά ή αδικοπραξία, οι παγίδες είναι πολλές. Η μεγαλύτερη δυσκολία εντοπίζεται στο γεγονός ότι οι πολίτες συχνά εμπιστεύονται προφορικές συμφωνίες ή πρόχειρα έγγραφα, χωρίς να συμβουλευτούν νομικό, και μετά καλούνται να αποδείξουν τα αυτονόητα. Το πρώτο βήμα για παράδειγμα για την αγορά ενός ακινήτου από κάποιον Έλληνα πολίτη ή από κάποιον ξένο πολίτη, είναι να βρει ένα καλό δικηγορικό γραφείο που θα τον καθοδηγήσει σωστά, θα κάνει σωστά νομικά βήματα και στα προβλήματα που θα υπάρξουν να βρει λύσεις. Ο καλός δικηγόρος βρίσκει λύσεις, δεν δημιουργεί προβλήματα παρά μόνο τα λύνει, όπως και στα μαθηματικά ».
-Ποια είναι τα πιο συχνά προβλήματα στο Εμπράγματο Δίκαιο; «Εδώ έχουμε υποθέσεις που σχετίζονται με ιδιοκτησία, νομή, υποθήκες, δουλείες ή με κοινόχρηστους χώρους σε πολυκατοικίες. Πολλά προβλήματα δημιουργούνται από την πλημμελή και πρόχειρη καταγραφή των εμπραγμάτων δικαιωμάτων στο Ελληνικό Κτηματολόγιο και σε παλαιότερα έτη στα κατά τόπον αρμόδια υποθηκοφυλακεία. Επίσης πολύ σύνηθες πρόβλημα είναι η μη εξάλειψη βαρών ακόμα και αρκετά παλαιότερων ετών. Το ακίνητο πρέπει να είναι “καθαρό”, ελεύθερο βαρών σε βάθος χρόνου. Στο γραφείο μας κάνουμε ενδελεχείς ελέγχους, γιατί το “λάθος” στα ακίνητα μπορεί να σε κυνηγάει για μια ζωή.»
-Έχετε μεγάλη εμπειρία στις αγοραπωλησίες ακινήτων. Ποιο είναι το μεγαλύτερο “ρίσκο” για τον αγοραστή; Κατ’ αρχάς ο έλεγχος των τίτλων ενός ακινήτου είναι το πιο σημαντικό κομμάτι στην αγορά ενός ακινήτου που πρέπει να γίνει από έναν δικηγόρο με γνώση του εμπράγματου δικαίου και εμπειρία στους ελέγχους τίτλων. Ο έλεγχος πρέπει να γίνεται σε βάθος χρόνου για να αποτραπούν πολλά προβλήματα που μπορεί να προκύψουν ως προς το ακίνητο του αγοραστή στο μέλλον. Για παράδειγμα έχω ενημερώσει πελάτη μου να μην αγοράσει ακίνητο, το οποίο ήταν μεγάλη ευκαιρία με το τίμημα που ζητούσε ο πωλητής, διότι υπήρχε ένα χρέος παλαιότερου έτους, το οποίο ο πωλητής ναι μεν μπορεί να είχε εξοφλήσει, καθώς δεν υπήρχε κάποια προσημείωση υποθήκης εγγεγραμμένη επί του ακινήτου, μέχρι τον έλεγχό μου, αλλά ο πωλητής δεν είχε πράξη εξόφλησης ενός αρκετά μεγάλου πιστούμενου τιμήματος. Προειδοποίησα τον πελάτη μου ότι αυτό σημαίνει ότι πρώτον μπορεί να μην έχει εξοφλήσει στην πραγματικότητα και δεύτερον ότι εάν στο μέλλον θελήσει να πουλήσει το ακίνητό του υπάρχει σοβαρή πιθανότητα ο πληρεξούσιος δικηγόρος του τότε αγοραστή του να του ζητήσει την εξοφλητική. Εάν δεν την έχει είναι ένα ρίσκο, καθώς μπορεί στο μέλλον είτε να έχει τον φόβο να εγγραφεί κάποια προσημείωση υποθήκης ή να μην μπορεί να το ξαναπουλήσει το ακίνητό του. Ο δικηγόρος εδώ ενημερώνει αλλά στο τέλος της ημέρα εάν ο πελάτης θεωρεί ότι είναι μεγάλη ευκαιρία το ακίνητο και θέλει να το αγοράσει τότε η ευθύνη και το ρίσκο είναι δικό του.
Τελικά ο πελάτης μου με άκουσε και δεν προχώρησε στην αγορά του ακινήτου.
-Και σε περίπτωση που ο αγοραστής είναι κάτοικος εξωτερικού; «Προσφέρουμε πλήρη εξυπηρέτηση. Εκδίδουμε άμεσα ΑΦΜ με πληρεξούσιο, αναλαμβάνουμε επικοινωνία αρχικά με το Ελληνικό προξενείο της χώρας του για την υπογραφή του πληρεξουσίου, μετά επικοινωνία με μεσιτικά γραφεία, με συμβολαιογράφο, μηχανικό, εφορίες, και ολοκληρώνουμε την αγορά χωρίς καν να χρειαστεί να έρθει ο εντολέας στην Ελλάδα. Αυτό είναι εξαιρετικά σημαντικό, ειδικά για ανθρώπους που ζουν εκτός Ε.Ε.»
-Τι σημαίνει για εσάς Golden Visa και πώς βοηθάτε στην απόκτησή της; «Η Golden Visa είναι μια μεγάλη ευκαιρία για επενδυτές από τρίτες χώρες να αποκτήσουν μόνιμη άδεια διαμονής στην Ελλάδα και πρόσβαση σε ολόκληρη την Ε.Ε. Από την επιλογή του ακινήτου, μέχρι την κατάθεση της αίτησης και την έκδοση της άδειας, φροντίζουμε να μη χαθεί χρόνος, ούτε να γίνουν λάθη. Εντός ενός μήνα, ο πελάτης μπορεί να έχει στα χέρια του την άδεια διαμονής.»
Μαρί Εγγισεγιάν
-Πόσο απαιτητικό είναι το Οικογενειακό Δίκαιο; «Πολύ. Είναι από τους πιο “λεπτούς” τομείς γιατί δεν αφορά μόνο το δίκαιο — αφορά ανθρώπινες σχέσεις, συναισθήματα, παιδιά. Χρειάζεται κατανόηση, ευαισθησία αλλά και ξεκάθαρη νομική καθοδήγηση. Οι υποθέσεις επιμέλειας και διατροφής απαιτούν προσεκτική ισορροπία: να προστατεύεται το παιδί, χωρίς να τροφοδοτείται η σύγκρουση.»
-Υπάρχει διαφορά στην προσέγγισή σας όταν χειρίζεστε υποθέσεις κληρονομικού δικαίου; «Βεβαίως. Εκεί, η ψυχραιμία και η ορθολογική ερμηνεία των νόμων πρέπει να συνδυαστούν με σεβασμό στην οικογενειακή μνήμη. Οι συγκρούσεις που ανακύπτουν από διαθήκες ή αποδοχές κληρονομιάς συχνά έχουν έντονη συναισθηματική φόρτιση. Στόχος μας είναι να παρέχουμε ασφάλεια, δικαίωση και — όσο γίνεται — συμφιλίωση.»
-Ποιο είναι το πιο υποτιμημένο κομμάτι του Ενοχικού Δικαίου; «Οι προφορικές συμφωνίες. Οι περισσότεροι θεωρούν αυτονόητο ότι ένας φίλος, ένας συνεργάτης ή ένας συγγενής θα τηρήσει τον λόγο του. Αλλά ο νόμος βασίζεται σε έγγραφα. Και όταν υπάρχει δάνειο, ενοικίαση, σύμβαση έργου ή ακόμη και ένα τροχαίο, η λεπτομέρεια στη σύνταξη του συμφωνητικού κάνει τη διαφορά ανάμεσα στη δικαίωση και στην απώλεια.»
-Ποια είναι η εξειδίκευσή σας στο Ποινικό Δίκαιο; «Ασχολούμαστε με οικονομικά εγκλήματα όπως ακάλυπτες επιταγές, μη καταβολή εισφορών, χρέη προς Δημόσιο ή εργαζομένους, αλλά και δυσφημίσεις, εξυβρίσεις, κλπ. Έχουμε συντάξει εκατοντάδες απολογητικά υπομνήματα και υποστηρίζουμε τους εντολείς μας ενώπιον όλων των βαθμίδων των ποινικών δικαστηρίων.»
-Υπάρχει κάτι που δεν συγχωρείται σε έναν νομικό; «Την αλαζονεία. Ο δικηγόρος πρέπει να έχει γνώση, αλλά και σεμνότητα. Δεν κρίνουμε τους ανθρώπους. Είμαστε εδώ για να υπερασπίσουμε το δικαίωμά τους στη δίκαιη κρίση. Η υπεροψία δεν έχει θέση στη Δικαιοσύνη.»
-Ποια υπόθεση σας έχει συγκινήσει περισσότερο; Ναι ήταν η υπόθεση του Χρήστου Βολικάκη για την οποία έχει μιλήσει και ο ίδιος ο παθών τηλεοπτικά . Ήταν μία υπόθεση ενός τροχαίου ατυχήματος. Ενώ όλα τα στοιχεία της δικογραφίας δεν ήταν ευνοϊκά για τον εντολέα μου, μετά από δουλειά δύο ετών, τρεις πραγματογνωμοσύνες, μία επανάληψη δίκης για νέα στοιχεία, συνεχείς ερωτήσεις σε μάρτυρες, τελικά καταφέραμε να ανατρέψουμε κάποια στοιχεία της δικογραφίας, σχετικά με τον τρόπο που έγινε το ατύχημα και την υπαιτιότητα που είχε η κάθε πλευρά. Κερδίσαμε το Δικαστήριο για έναν άνθρωπο που έμεινε ανάπηρος και χωρίς τα χρήματα που εισέπραξε τελικά από την ασφαλιστική εταιρεία δε θα μπορούσε να ζήσει μία πιο άνετη ζωή μέσα στην ατυχία που του επεφύλαξε η ζωή. Ήταν πολύ συγκινητικό για εμένα να φέρω κάποιο “φως” σε μία οικογένεια που δυστυχώς συνέβη το κακό.
-Πώς ορίζετε τη “σωστή” νομική υπηρεσία; «Για εμένα είναι ο συνδυασμός της ταχύτητας, της αλήθειας ως προς το αποτέλεσμα, της αποτελεσματικότητας, και του σεβασμού στον πελάτη. Δεν υπόσχομαι θαύματα. Υπόσχομαι δουλειά, διαφάνεια και καθαρή καθοδήγηση — με λόγο που καταλαβαίνει ο πολίτης.»
-Τι πιστεύετε για την νομική παιδεία του κόσμου; «Δυστυχώς, παραμένει χαμηλή. Ο κόσμος φοβάται τον νομικό, αντί να τον βλέπει ως σύμμαχο. Πρέπει να γίνει κατανοητό ότι ο δικηγόρος είναι αρωγός, σύμμαχος — όχι μόνο πυροσβεστική λύση. Βέβαια για να μην παρεξηγηθώ ο δικηγόρος δεν είναι ποτέ σύμμαχος σε βαριά ποινικά εγκλήματα.»
-Τι συμβουλή θα δίνατε σε έναν νέο συνάδελφο; «Μην βιαστείς να αποδείξεις ότι “ξέρεις”. Να ακούς, να διαβάζεις, να παρατηρείς. Η δικηγορία δεν είναι μόνο νόμος, είναι και εμπειρία ζωής.»
-Τι είναι για εσάς επιτυχία; «Το να χτυπά το τηλέφωνο και ο πελάτης να λέει: «Σας ευχαριστώ για ότι κάνατε για εμάς». Αυτό, για μένα, είναι επιτυχία.»
-Ποιο είναι το μότο σας; «Εάν μου δινόταν στην ζωή μου μία ευκαιρία να παρουσιάσω μία εκπομπή ο τίτλος της θα ήταν -”ΒΡΕΣ ΤΟ ΔΙΚΙΟ ΣΟΥ”-»
-Τι θα θέλατε να θυμούνται οι αναγνώστες από αυτή τη συνέντευξη; «Ότι υπάρχουν δικηγόροι που νοιάζονται — όχι μόνο για την υπόθεση, αλλά για τον άνθρωπο πίσω από αυτήν. Και πως αν αισθάνονται ότι κάτι τους αδικεί ή ότι μπορούν κάτι να το διεκδικήσουν, αξίζει να το παλέψουν για να βρουν το δίκιο τους και τελικά την προσωπική επιτυχία. Δεν είναι ποτέ αργά.»