Άτομα με προβλήματα στην ηπατική λειτουργία μπορεί να μειώσουν τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του ήπατος ή να επιβραδύνουν την εξέλιξή του μέσω μιας απλής διατροφικής παρέμβασης: τη μείωση της πρόσληψης πρωτεΐνης. Αυτό υποστηρίζει νέα μελέτη του Πανεπιστημίου Rutgers που δημοσιεύθηκε στο Science Advances.
Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι δίαιτες χαμηλής περιεκτικότητας σε πρωτεΐνη επιβράδυναν την ανάπτυξη ηπατικών όγκων και μείωσαν τη θνησιμότητα από καρκίνο σε ποντίκια. Παράλληλα, οι ερευνητές εντόπισαν τον μηχανισμό που καθιστά την αδυναμία του ήπατος να αποβάλλει τα απόβλητα του μεταβολισμού έναν παράγοντα που «τροφοδοτεί» τον καρκίνο.
Ο καρκίνος του ήπατος παραμένει μια από τις πιο θανατηφόρες μορφές καρκίνου στις Ηνωμένες Πολιτείες, με πενταετή επιβίωση μόλις περίπου 22%. Υπολογίζεται ότι το 2025 θα καταγραφούν πάνω από 42.000 νέα κρούσματα και περισσότεροι από 30.000 θάνατοι. Ο πληθυσμός υψηλού κινδύνου είναι πολύ μεγαλύτερος: περίπου 1 στους 4 ενήλικες στις ΗΠΑ πάσχει από λιπώδη νόσο του ήπατος, μια πάθηση που σε συνδυασμό με ιογενή ηπατίτιδα ή υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο κίρρωσης και καρκίνου.
Γιατί η πρωτεΐνη μπορεί να επηρεάσει τον καρκίνο του ήπατος
«Αν κάποιος έχει ηπατική νόσο ή βλάβη που εμποδίζει τη σωστή λειτουργία του ήπατος, θα πρέπει να εξετάσει σοβαρά τη μείωση της πρόσληψης πρωτεΐνης, ώστε να μειώσει τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του ήπατος», εξηγεί ο επικεφαλής της μελέτης, Wei-Xing Zong, καθηγητής Φαρμακευτικής στο Πανεπιστήμιο Rutgers.
Όταν καταναλώνουμε πρωτεΐνη, το άζωτο που περιέχεται σε αυτή μετατρέπεται σε αμμωνία, μια τοξική ουσία που επηρεάζει ιδιαίτερα τον εγκέφαλο. Ένα υγιές ήπαρ μετατρέπει την αμμωνία σε ουρία, η οποία αποβάλλεται μέσω των ούρων. Ωστόσο, στους ασθενείς με καρκίνο του ήπατος η ικανότητα αυτή συχνά είναι μειωμένη. «Το κλινικό εύρημα ότι ο μηχανισμός απομάκρυνσης της αμμωνίας δεν λειτουργεί σωστά σε αυτούς τους ασθενείς είναι γνωστό εδώ και δεκαετίες. Εκείνο που δεν γνωρίζαμε ήταν αν αυτό συμβάλλει ενεργά στην ανάπτυξη του καρκίνου», σημειώνει ο ερευνητής.
Σχεδιασμός της μελέτης
Οι επιστήμονες προκάλεσαν την ανάπτυξη όγκων στο ήπαρ ποντικιών χωρίς αρχικά να επηρεάσουν τον μηχανισμό αποβολής της αμμωνίας. Στη συνέχεια, μέσω γονιδιακής τροποποίησης, απενεργοποίησαν ένζυμα που συμμετέχουν στη διαδικασία αυτή σε κάποια ζώα και συνέκριναν τα αποτελέσματα.
Τα ποντίκια με αυξημένα επίπεδα αμμωνίας παρουσίασαν μεγαλύτερο όγκο όγκων και πέθαναν πολύ γρηγορότερα σε σχέση με εκείνα που ο μηχανισμός τους λειτουργούσε κανονικά. Η περίσσεια αμμωνίας χρησιμοποιείται για τη σύνθεση αμινοξέων και νουκλεοτιδίων, ουσιών απαραίτητων για την ανάπτυξη των καρκινικών κυττάρων.
Η επίδραση της μείωσης της πρωτεΐνης
Όταν οι ερευνητές μείωσαν τη διατροφική πρωτεΐνη, τα ποντίκια εμφάνισαν σημαντικά βραδύτερη ανάπτυξη όγκων και αύξηση του χρόνου επιβίωσης σε σύγκριση με τα ζώα που ακολουθούσαν φυσιολογική διατροφή.
Για όσους έχουν υγιές ήπαρ, η μελέτη δεν αποτελεί λόγο ανησυχίας, καθώς το σώμα μπορεί να διαχειριστεί επαρκώς υψηλή πρόσληψη πρωτεΐνης. Η σημασία των ευρημάτων εστιάζεται σε ασθενείς με καρκίνο του ήπατος, λιπώδη νόσο, ιογενή ηπατίτιδα ή άλλες μορφές ηπατικής δυσλειτουργίας.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι οποιαδήποτε αλλαγή στη διατροφή πρέπει να γίνεται πάντα σε συνεννόηση με τον θεράποντα γιατρό. Η ισορροπία μεταξύ πρόσληψης πρωτεΐνης και λειτουργικής κατάστασης του ήπατος είναι κρίσιμη, και η μείωση της πρωτεΐνης μπορεί να αποτελέσει έναν απλό και αποτελεσματικό τρόπο περιορισμού ή επιβράδυνσης της νόσου για όσους έχουν υψηλά επίπεδα αμμωνίας.