Το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ έκρινε την Παρασκευή ότι ο πρόεδρος Τραμπ δεν έχει την εξουσία να επιβάλλει μονομερώς δασμούς σε σχεδόν όλες τις χώρες του κόσμου, επικαλούμενος τον ομοσπονδιακό νόμο περί έκτακτων εξουσιών.
Η απόφαση αποτελεί σημαντικό πλήγμα για την οικονομική πολιτική του προέδρου. Στην Ελλάδα, όπως και σε όλα τα κράτη‑μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, είχαν επιβληθεί δασμοί περίπου 20%.
Το Δικαστήριο αποφάνθηκε ότι ο Νόμος περί Διεθνών Έκτακτων Οικονομικών Εξουσιών (International Emergency Economic Powers Act – IEEPA) δεν δίνει στον πρόεδρο την αρμοδιότητα να επιβάλλει δασμούς. Με την απόφασή του επικύρωσε δύο προηγούμενες αποφάσεις κατώτερων δικαστηρίων, οι οποίες είχαν κρίνει ότι οι πιο εκτεταμένοι δασμοί του προέδρου δεν καλύπτονται από τον IEEPA και συνεπώς είναι παράνομοι.
Η μεγαλύτερη ήττα της δεύτερης θητείας Τραμπ έφτασε από το Ανώτατο Δικαστήριο
Σημαντικό είναι ότι η απόφαση περιορίζει τη χρήση του IEEPA, αλλά δεν εμποδίζει τον πρόεδρο να επιβάλλει δασμούς βάσει άλλων εμπορικών νόμων. Ο Τραμπ έχει ήδη χρησιμοποιήσει άλλες νομοθεσίες για να επιβάλει δασμούς σε εισαγωγές χαλκού, χάλυβα, αλουμινίου και άλλων προϊόντων.
Όπως σημειώνει το CBS, η υπόθεση αυτή ήταν η πρώτη της δεύτερης θητείας του προέδρου στην οποία το Ανώτατο Δικαστήριο εξέτασε τη νομική βάση μιας από τις κεντρικές πολιτικές του. Παρότι το Δικαστήριο είχε επιτρέψει προσωρινά την εφαρμογή πολλών σχεδίων του όσο προχωρούσαν οι νομικές διαδικασίες, η ακύρωση των δασμών σε σχεδόν όλες τις χώρες του κόσμου αποτελεί μέχρι στιγμής τη σημαντικότερη ήττα του.
Πέρα από το ζήτημα των δασμών, το Ανώτατο Δικαστήριο αναμένεται να αποφασίσει αν ο πρόεδρος μπορεί να απολύει χωρίς αιτιολόγηση υπαλλήλους ανεξάρτητων ομοσπονδιακών οργανισμών. Τον Απρίλιο θα εξετάσει επίσης τη νομιμότητα του σχεδίου του προέδρου για κατάργηση της ιθαγένειας βάσει γέννησης.
Μέχρι στιγμής δεν υπάρχει επίσημη αντίδραση από τον Ντόναλντ Τραμπ. Σε εκδήλωση στη Τζόρτζια, πάντως, αναφέρθηκε εκτενώς στο θέμα, υποστηρίζοντας ότι «χωρίς δασμούς όλοι θα είχαν χρεοκοπήσει» και ότι ως πρόεδρος είχε το δικαίωμα να τους επιβάλλει. Παραπονέθηκε επίσης για την καθυστέρηση της απόφασης, λέγοντας πως «τους περιμένω μια ζωή να το αποφασίσουν».
Το Δικαστήριο είχε ακούσει τα επιχειρήματα των δύο πλευρών τον Νοέμβριο.