Σοβαρές ανισότητες στην πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας αποτυπώνουν τα στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, καθώς περίπου 4,6 δισεκατομμύρια άνθρωποι – δηλαδή πάνω από τον μισό πληθυσμό της Γης – δεν έχουν πλήρη κάλυψη σε βασική υγειονομική φροντίδα.
Με αφορμή τη συμπλήρωση 76 χρόνων από την ίδρυσή του, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας αφιερώνει τη φετινή Παγκόσμια Ημέρα Υγείας στο μήνυμα «Η υγεία μου, δικαίωμά μου», δίνοντας έμφαση στην ανάγκη να διασφαλιστεί η πρόσβαση όλων σε ποιοτικές υπηρεσίες υγείας.
Ο οργανισμός επισημαίνει ότι το δικαίωμα στην υγεία δεν περιορίζεται μόνο στην ιατρική περίθαλψη, αλλά περιλαμβάνει και βασικές προϋποθέσεις όπως καθαρό νερό, ποιοτική διατροφή, ασφαλές περιβάλλον, αξιοπρεπείς συνθήκες διαβίωσης και εργασία χωρίς διακρίσεις.
Παρότι περισσότερες από 140 χώρες αναγνωρίζουν θεσμικά την υγεία ως ανθρώπινο δικαίωμα, στην πράξη συχνά δεν εφαρμόζονται οι απαραίτητες πολιτικές. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, δισεκατομμύρια άνθρωποι παραμένουν χωρίς επαρκή κάλυψη ακόμη και σε βασικές υπηρεσίες υγείας.
Οι απειλές για τη ζωή και την υγεία
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας υπογραμμίζει ότι, πέρα από ασθένειες και φυσικές καταστροφές, σημαντικό ρόλο στην επιδείνωση της υγείας παγκοσμίως παίζουν και ανθρωπογενείς παράγοντες.
Οι ένοπλες συγκρούσεις, όπως αυτές στη Μέση Ανατολή και την Ουκρανία, αφήνουν πίσω τους τεράστιο ανθρώπινο και κοινωνικό κόστος, προκαλώντας θανάτους, πείνα και ψυχικά τραύματα στους πληθυσμούς.
Την ίδια ώρα, η ατμοσφαιρική ρύπανση από την καύση ορυκτών καυσίμων συνεχίζει να στοιχίζει ζωές, με τον οργανισμό να επισημαίνει ότι μία ανθρώπινη ζωή χάνεται κάθε πέντε δευτερόλεπτα εξαιτίας της. Παράλληλα, η ρύπανση εντείνει την κλιματική κρίση και περιορίζει το δικαίωμα σε καθαρό αέρα.
«Γνώρισε και διεκδίκησε τα δικαιώματά σου»
Στο πλαίσιο της καμπάνιας, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας καλεί τους πολίτες να ενημερωθούν και να διεκδικήσουν ενεργά τα δικαιώματά τους στην υγεία, προτείνοντας βασικές κατευθύνσεις:
- Κάθε άνθρωπος δικαιούται ποιοτική και ασφαλή περίθαλψη χωρίς διακρίσεις, καθώς και προστασία των προσωπικών του δεδομένων.
- Οι πολίτες πρέπει να συμμετέχουν στις αποφάσεις που αφορούν την υγεία τους, έχοντας πλήρη ενημέρωση και συναίνεση για τις θεραπείες.
- Η πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας πρέπει να είναι καθολική, χωρίς οικονομικά εμπόδια.
- Το δικαίωμα στην υγεία συνδέεται άμεσα με βασικά αγαθά όπως καθαρό νερό, αέρας και αξιοπρεπείς συνθήκες ζωής.
- Η ενεργή συμμετοχή των πολιτών σε συλλογικές δράσεις και διαδικασίες λήψης αποφάσεων θεωρείται καθοριστική για τη βελτίωση των συστημάτων υγείας.
Το βασικό μήνυμα του οργανισμού είναι σαφές: η υγεία δεν αποτελεί προνόμιο, αλλά θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμα που πρέπει να διασφαλίζεται για όλους, χωρίς εξαιρέσεις.