Μία νέα μελέτη δείχνει ότι η προετοιμασία και το μαγείρεμα σπιτικών γευμάτων τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο άνοιας στους ηλικιωμένους κατά 30%, σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύθηκε στο Journal of Epidemiology & Community Health.
Οι Ιάπωνες επιστήμονες από το Ινστιτούτο Επιστημών του Τόκιο και το Πανεπιστήμιο της Τσίμπα επισημαίνουν πως τις τελευταίες δεκαετίες όλο και περισσότεροι στρέφονται σε έτοιμο φαγητό, κατεψυγμένα προϊόντα και έξοδο σε εστιατόρια, σε βάρος της μαγειρικής στο σπίτι. Ωστόσο, για τα άτομα μεγαλύτερης ηλικίας, η μαγειρική δεν είναι μόνο μορφή σωματικής δραστηριότητας, αλλά και σημαντικό γνωστικό ερέθισμα.
Η έρευνα βασίστηκε σε δεδομένα 10.978 ατόμων ηλικίας 65 ετών και άνω, που συμμετείχαν στη μακροχρόνια μελέτη Japan Gerontological Evaluation Study, με παρακολούθηση της γνωστικής τους υγείας για έξι χρόνια, έως το 2022. Το 20% των συμμετεχόντων ήταν άνω των 80 ετών και περίπου οι μισοί γυναίκες. Περισσότεροι από τους μισούς ήταν συνταξιούχοι, ενώ το 1/3 είχε λιγότερα από εννιά χρόνια εκπαίδευσης.
Οι συμμετέχοντες συμπλήρωσαν ερωτηματολόγια σχετικά με τη συχνότητα και την ικανότητά τους στο μαγείρεμα, από απλές διαδικασίες όπως το ξεφλούδισμα φρούτων και λαχανικών, έως την ολοκλήρωση πλήρους γεύματος. Περίπου οι μισοί μαγείρευαν τουλάχιστον πέντε φορές την εβδομάδα, ενώ πάνω από το 25% σπάνια μαγείρευε. Οι γυναίκες και όσοι είχαν εμπειρία στη μαγειρική ήταν πιο ενεργοί στην κουζίνα σε σχέση με τους άνδρες και τους αρχάριους.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η συχνή μαγειρική συνδέεται με χαμηλότερο κίνδυνο άνοιας για άνδρες και γυναίκες, με διαφοροποίηση ανάλογα με τις δεξιότητες στην κουζίνα. Συγκεκριμένα, η προετοιμασία και το μαγείρεμα σπιτικού φαγητού τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα συνδέθηκε με 23% χαμηλότερο κίνδυνο για τους άνδρες και 27% για τις γυναίκες, σε σύγκριση με όσους μαγείρευαν λιγότερο συχνά.
Στους ηλικιωμένους με περιορισμένες μαγειρικές δεξιότητες, ακόμη και η ελάχιστη ενασχόληση με το μαγείρεμα (τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα) συσχετίστηκε με εντυπωσιακή μείωση του κινδύνου άνοιας κατά 67%.
Τα ευρήματα παρέμειναν ισχυρά ακόμη και όταν λήφθηκαν υπόψη παράγοντες όπως τρόπος ζωής, εισόδημα και μορφωτικό επίπεδο, ενώ ήταν ανεξάρτητα από άλλες δραστηριότητες που ενισχύουν τη γνωστική λειτουργία, όπως χειροτεχνία, εθελοντισμός ή κηπουρική.
Οι ερευνητές τονίζουν, όμως, ότι πρόκειται για μελέτη παρατήρησης, η οποία δεν μπορεί να προσδιορίσει με βεβαιότητα αιτία και αποτέλεσμα.