Η ιδέα ότι τα νερά του Ιορδάνη ποταμού «γυρίζουν ανάποδα» κάθε χρόνο στα Θεοφάνεια είναι μια πολύ διαδεδομένη εικόνα στις ψηφιακές πλατφόρμες και βίντεο των κοινωνικών δικτύων. Σύμφωνα με πλήθος μαρτυριών πιστών που συμμετέχουν στη τελετή ευλογίας των υδάτων στον τόπο όπου ο Χριστός βαπτίστηκε, μετά τη ρίψη του Τιμίου Σταυρού στο ποτάμι, το ρεύμα των υδάτων φαίνεται να αλλάζει κατεύθυνση για λίγα λεπτά και να επιστρέφει στην κανονική ροή όταν ολοκληρωθεί η τελετή. Αυτό έχει καταγραφεί σε βίντεο και περιγράφεται από πιστούς που βρίσκονται εκεί ως ένα επαναλαμβανόμενο γεγονός κάθε χρόνο στις 6 Ιανουαρίου.
Η Ορθόδοξη παράδοση ερμηνεύει αυτό το φαινόμενο όχι ως φυσική αλλαγή στην υδρολογική ροή, αλλά ως ένα υπερφυσικό ή συμβολικό γεγονός: κατά την τελετή του Μεγάλου Αγιασμού, οι πιστοί βλέπουν τη ροή των νερών να αλλάζει στην ίδια στιγμή που ευλογείται το νερό, κάτι που συνδέεται με την βάπτιση του Χριστού στον Ιορδάνη και με το βαθύτερο πνευματικό νόημα της εορτής. Το γεγονός προβάλλεται από ορισμένες πηγές ως άμεση επανάληψη αυτού που συνέβη την ημέρα που ο Ιησούς βαπτίστηκε, σύμφωνα με τα χριστιανικά κείμενα, και αποτελεί για πολλούς έναν ορατό τρόπο με τον οποίο η χάρη των Θεοφανείων επενεργεί στη δημιουργία.
Οι υδρολόγοι και επιστήμονες που έχουν ασχοληθεί με το θέμα σημειώνουν ότι η φυσική ροή του Ιορδάνη είναι σταθερά προς νότο – από τις πηγές του στη λίμνη της Γαλιλαίας μέχρι τη Νεκρά Θάλασσα – και δεν υπάρχει αξιόπιστη επιστημονική τεκμηρίωση ότι ο ποταμός αλλάζει πραγματικά κατεύθυνση στην ίδια στιγμή κάθε χρόνο. Σε περιπτώσεις όπου έχουν παρατηρηθεί ροές προς τα πίσω σε ποτάμια γενικότερα, αυτό μπορεί να οφείλεται σε τοπικές δίνες ή σε μικρές διακυμάνσεις του ρεύματος, που όμως δεν αντιστρέφουν συνολικά τη ροή του ποταμού.
Από θεολογική σκοπιά, η αλλαγή ροής συνδέεται με τον συμβολισμό της βάπτισης του Χριστού: για τους πιστούς, η επίσκεψη στα ύδατα του Ιορδάνη στα Θεοφάνεια είναι υπενθύμιση ότι ο Χριστός αγίασε όχι μόνο το νερό, αλλά και την ίδια τη ζωή και την κατεύθυνση του ανθρώπου. Κατά την εορτή, οι πιστοί βλέπουν τη ροή να αλλάζει ως σύμβολο ότι ακόμη κι όταν η ζωή μας φαίνεται να πηγαίνει «κάτω», η χάρη μπορεί να στρέψει την πορεία μας προς τα πάνω – μια εικόνα μεταφορική που εντυπώνεται βαθιά μέσα στην πνευματική εμπειρία των Θεοφανείων.
Συνολικά, η εμπειρία αυτή στο ποτάμι είναι ένα συνδυασμό θρησκευτικής παράδοσης, μαρτυριών πιστών και της σημασίας που δίνει η Εκκλησία στο γεγονός της Βάπτισης. Επιστημονικές αποδείξεις για μια φυσική πλήρη αντιστροφή ροής δεν υπάρχουν, αλλά ανεξαρτήτως αυτού, για χιλιάδες προσκυνητές αποτελεί μια βαθιά πνευματική υπενθύμιση της σημασίας των Θεοφανείων και της παρουσίας του Χριστού στη ζωή των ανθρώπων.
